Pazartesi, Mart 20, 2006

PerX Projesi

Mayıs 2007'de sonlanacak olan PerX (Pilot Engineering Repository Xsearch), 2 yıllık bir JISC Digital Repositories Programme Projesi. Bu proje mühendislik konu alanında mevcut açık arşivler arasında çapraz arama (cross search) yapabilen bir araç geliştirmek amaçlı yürütülüyor. Bu pilot proje bir kaç gün önce hayata geçti ve konu temelli çapraz arama aracı şu an yorum ve geri bildirimlere açık.

PerX yine Mart ayı içinde, metadatayı detaylı bir biçimde açıklayan, yararları üzerinde duran ve metadatanın hangi kanallarla daha çok yaygınlaştırılabileceğini sıralayan bir doküman hazırladı. 'Marketing' with Metadata How Metadata Can Increase Exposure and Visibility of Online Content adlı, konu ile ilgili temel sorularınızı cevaplayacak bu doküman, eminiz konu ile ilgilenenlerin oldukça ilgisini çekecek.

E-LIS’e Doküman Ekleme Konusunda Elsevier’ın Politikası

Steven Ober, Family Man Librarian adlı blogunda, Elsevier’in E-LIS’e makale ekleme konusundaki yanıtını yazdı. Ober, Elsevier tarafından yayınlanan Serials Review’de yazdığı bir makaleyi E-LIS’e eklemek istedi. Bu konuda yayıncı politikasını okuduğunda, Elsevier’ın -yeşil kodlu bir yayıncı olmasına karşın- yazarın kendi web sitesi ya da kurumsal arşivinde kendi kendine arşivlemesine izin verirken, merkezi ya da konusal arşivlerde makalesini arşivlemesine izin vermediğini görür. Ober, emin olmak için Elsevier’e yazarak, E-LIS gibi üçüncü türden bir açık arşivde makalesini arşivlemenin copyright kurallarına uygun olup olmadığını sorar. Elsevier ise yanıtında politikalarını açıklayarak, makalelerin kişisel kopyalarının yazarın ya da kurumunun web sitesinde yayınlanabileceğini ancak Ober'in de dediği gibi üçüncü türden açık arşivlerde makalelerin arşivlenmesini onaylanmadıklarını belirtmiş. Yanıtın tamamı Ober’in blogundan görülebilir.
Steven Ober’in yazısına ilişkin blogunda yer alan yorumlara ek olarak, konu OA Librarian ve Open Access News adlı bloglarda da gündeme geldi. Bugün Elsevier gibi yeşil kodlu yani ön baskı ve son baskı olarak kendi kendine arşivlemeye izin veren bir yayıncı bile, yazarların makalelerini merkezi ya da konu arşivlerine koymalarını engelleyici bir tavır sergileyebilmekte. Tartışılan konulardan biri, yayıncının yazarın makalesini kendi web sitesinde ya da kurumsal arşivinde yayınlamasına izin verirken, konusal arşivlerde bulunmasına izin verilmemesinin anlamsızlığı. Hatta bunu aşmak için, bu gibi politika uygulayan dergilerde yayın yapan yazarlar, makalelerini önce web sitelerine koymaya daha sonra metadata bilgisi ile makaleyi konusal, OAI uyumlu bir açık arşive eklemeye davet ediliyor. Böylelikle doğrudan makaleyi değil, web sitenizdeki bir bilgiyi arşivlemiş oluyorsunuz. Bunlar tabiki nihai çözümler değil. Açık erişim uygulamalarının tersine web siteleri uzun süreli korumayı garanti edemiyor. Bu nedenle önerilen bu yol ideal bir tutum olmaktan çıkıyor. İdeal olana en yakın çözüm olarak, yazarların makalelerini açık erişim dostu dergilerde yayınlaması önem kazanıyor. DOAJ’ın kütüphane ve enformasyon bilimi alanındaki 57 açık erişim dergisine göz atılarak bun dergilerde yayın yapmaya öncelik verilebilir.

Salı, Mart 07, 2006

Açık Erişimin Kütüphaneleri Nasıl Etkileyeceği Üzerine Bir Kaynak

Michael J. Giarlo. "The Impact of Open Access on Academic Libraries", üniversite kütüphanelerinde açık erişimin etkisi üzerine bir ön baskı. Açık erişimin tanımı, önemi, etkileri ve kütüphanelerin rolü konusunda bir başka yararlı çalışma.

Giarlo'nun sözleri ile;

"The question of why academic libraries should care about open access bears asking. While the growth of open access presents a number of challenging hurdles to academic libraries, there are a number of notable benefits that it offers as well. Moreover, it seems clear that this is no longer a subject to be read about and debated; open access has arrived and is being rapidly adopted"

Open J-Gate

Open J-Gate dünyadaki mevcut açık erişim dergilerin taranabildiği yeni bir portal. Hindistan Informatics şirketi tarafından 2006’da oluşturulan Open J-Gate, aynı zamanda içeriğinde 3000 üzerinde açık erişim dergi ve milyonlarca makaleye yayıncılarının sitesinden link veren bir veritabanı. Kütüphanecilik alanında da Australian Library Journal, Journal of the Medical Library Association, Library Journal gibi pek çok derginin taranabildiği Open J-Gate’de sanattan mühendisliğe her konuda açık erişim dergiyi kapsıyor.